De roep om verandering wordt met de dag heviger. Toch lijkt veranderen het moeilijkste wat er is. Voor bedrijven, voor organisaties en voor ieder van ons. Zelfgenoegzaamheid, zekerheid, angst en bezorgdheid zijn de natuurlijke vijanden van verandering. Organisaties hebben lang kunnen overleven zonder in beweging te komen, maar die tijd is voorbij.

De snelheid van de veranderingen in de wereld en de toenemende concurrentie maken veranderingen steeds urgenter.
Het boek 'Onze ijsberg smelt' van John Kotter en Holger Rathgeber is een “must read” over een pinguïnkolonie die de noodzaak voelt (aan den lijve in dit geval) om te veranderen. De auteurs beschrijven welke groepsprocessen er kunnen plaatsvinden bij veranderingen. Dit in tegenstelling tot het bekende boekje 'Wie heeft mijn kaas gepikt' (van Johnson en Blanchard) dat zich voornamelijk richt op verandering vanuit individueel perspectief. Kotters acht regels voor succesvolle verandering dienen als basis voor dit boek. Aan hand van een simpel verhaal dat in een uurtje te lezen is, kunnen organisaties zich voorbereiden op een belangrijk veranderingsproces. Maar zoals het vaak gaat met metaforen: de een loopt er mee weg, de ander kan er niets mee.

Het verhaal handelt over een pinguinkolonie die aanvankelijk leeft in de schijn van de zekerheid dat hun leven en hun leefomgeving niet verandert en altijd dezelfde blijft. Deze werkelijkheid wordt op een dag verstoord, doordat een van de pinguins op basis van waarnemingen van zijn omgeving, tot de conclusie komt dat de ijsberg waarop ze leven, aan het smelten is! Paniek dus.

Aanvankelijk reageert elke pinguin anders en heeft ieder zijn eigen inzichten over welke akties er ondernomen moeten worden. Bij ieder plan zijn er zijn voor- en tegenstanders. Uiteindelijk ontdekken de pinguins dat ze moeten samenwerken, om tot een structurele oplossing te komen en om het voorgenomen plan te communiceren aan de achterban. Iedere pinguin met zijn eigen persoonlijksheidskenmerken, speelt een bepaalde rol in het veranderproces. Gaandeweg, komen ze tot de ontdekking dat de noodzakelijke verandering zelfs een uitdaging is!

De verschillende personages zijn ook in het dagelijks leven herkenbaar. Zo is er Fred, de introverte, maar scherpe waarnemer en Alice, operationeel en aktiegericht. Voorts is er NeeNee, die overal beren op de weg ziet en Louis, de leider.

Het aardige van het verhaal over de pinguins is dat het erg leuk is om te lezen (net een kinderverhaaltje), terwijl er een boodschap in verpakt is die erg actueel is. Het hoge niveau van informatievoorziening en informatiebeschikbaarheid, zal voortdurend verandering en aanpassing vergen in organisaties. Organisaties worden immers gevormd door menselijk kapitaal en deze zijn niet statisch. Verandering (of de noodzaak daartoe) is nu nog aktueler. De economische wereldcrisis, maar ook de huidige sociaal maatschappelijk situatie in Suriname en de regio. Het verhaal van de piguins biedt in elk geval  'stof tot nadenken' en daagt je uit tot zelfreflectie: ben ik een NeeNee, Alice, Fred of Louis? En wat doe ik eraan? Want ook onze ijsberg smelt…

Melvin W. J. Bouva